Co to jest fonoforeza?

Fonoforeza to jedna z form leczenia przy pomocy ultradźwięków. Istotą terapii jest podawanie leków w różnych postaciach za pomocą ultradźwięków. Metoda ta pozwala na wykorzystanie drobnych drgań i mikromasażu, co pozwala na lepsze wnikanie substancji leczniczej w chore miejsce. Fonoforezę wykorzystuje się do leczenia stanów zapalnych stawów, po uarzach, w chorobie zwyrodnieniowej stawów.

W fizjoterapii stosujemy zabiegi fizykalne, aby wspomóc proces leczenia elementów układu kostno-mięśniowego. Mają one szeroki zakres działania – poprawiają ukrwienie i odżywianie tkanek, zmniejszają ich napięcie lub wspomagają regenerację i naprawę na skutek schorzenia lub uszkodzenia. Jednym z bardziej popularnych i skutecznych zabiegów fizykalnych jest fonoforeza.

Fonoforeza to wprowadzanie do organizmu leku w formie żelu, kremu lub maści za pomocą ultradźwięków. Ultradźwięki są falami akustycznymi, których nie słyszy ludzkie ucho, gdyż mają częstotliwość powyżej 20 kHz. Drgania mechaniczne ciągłe lub impulsowe o odpowiedniej mocy generuje przetwornik ultradźwiękowy w aparacie. Łączą się one w podłużną falę mechaniczną, którą odczuwamy w postaci mikromasażu tkanek, powodując ich ocieplenie oraz zmiany biochemiczne. Lekarstwo nakładane jest na głowicę, która generuje fale ultradźwiękowe oraz na chorą okolicę. Zabieg trwa około 3-6 minut, maksymalnie 10.

ZALETY i EFEKT działania fonoforezy

Dzięki energii mechanicznej dostarczonej do tkanek za pomocą ultradźwięków dochodzi do ogrzania tkanek miękkich. Efektem tego jest m.in. rozszerzenie naczyń, zmiana przewodnictwa nerwowego oraz rozluźnienie mięśni. Innym ważnym działaniem ultradźwięków są zmiany fizykochemiczne, czyli wpływ na biochemię tkanek poprzez poprawę oddychania komórkowego, zmianę ph oraz przyśpieszenie syntezy kolagenu. Ultradźwięki przenikają nawet na głębokość 8 cm.

Zabieg fonoforezy ma działenie :

– przeciwbólowe i przeciwzapalne,
– zmniejsza napięcie mięśni,
– rozszerza naczynia krwionośne (poprawa ukrwienia tkanek miękkich),
– zwiększa przepuszczalność błon komórkowych i przyspiesza wchłanianie tkankowe (poprawa transportu tlenu i substancji odżywczych, metabolizmu oraz oddychania komórkowego),
– naprawia i regeneruje uszkodzone tkanki miękkie oraz tkankę kostną,
– pobudza reakcje chemiczne w organizmie (tworzy i uaktywnia związki aktywne biologicznie, wyzwala histaminę),
– hamuje działanie układu współczulnego,
– zwiększa rozciągliwość tkanki łącznej (zmiękcza blizny, przykurcze, zwłóknienia tkanek),
– przyspiesza gojenie ran.

Dodatkowym skutkiem fonoforezy jest działanie zastosowanego do zabiegu leku, który dzięki ultradźwiękom jest lepiej transportowany przez skórę do tkanek głębiej położonych – nawet do tkanki łącznej oraz kostnej.

WSKAZANIA do fonoforezy:

Fonoforeza ma szerokie zastosowanie w wielu schorzeniach układu kostno-mięśniowego:

– stany zapalne stawów i okolic okołostawowych (RZS, ZZSK, zapalenie stawu),
– stany pourazowe tkanek miękkich i tkanki kostnej (złamanie, skręcenie, zwichnięcie, naciągnięcie),
– choroba zwyrodnieniowa stawów (stawy obwodowe, stawy kręgosłupa),
– różnego pochodzenia bóle pleców (rwa, dyskopatia, lumbago),
– zespoły bólowe (kręgosłupa, stawów obwodowych, choroby reumatyczne),
– nerwobóle,
– bóle mięśni,
– bóle poamputacyjne,
– blizny i przykurcze mięśni,
– entezopatie (przykurcz Dupuytrena, łokieć tenisisty i łokieć golfisty, choroba de Quervaina, kolano skoczka),
– zespół Sudecka,
– ostrogi kości piętowej, halluksy,
– zwapnienia tkanek miękkich,
– szczękościsk.

PRZECIWSKAZANIA do wykonywania zabiegu :

– nowotwory aktywne i stany po ich usunięciu,
– ostre stan zapalny i gorączka,
– ciężkie choroby serca i układu krążenia (zaburzenia rytmu, choroba wieńcowa, niewydolność krążenia, choroby naczyń obwodowych, miażdżyca, zakrzepowe zapalenie żył),
– choroby urologiczne i nefrologiczne,
– nerwobóle niewyjaśnionego pochodzenia,
– czynną gruźlicę płuc,
– krwawienie z przewodu pokarmowego,
– rozstrzenie oskrzeli,
– skazę krwotoczną i zaburzenie krzepnięcia krwi,
– padaczkę,
– nerwicę,
– ciążę,
– nie zakończony wzrost kości (u dzieci i młodzieży),
– rentgenoterapię,
– zmiany skórne w przebiegu chorób zakaźnych,
– znamiona na skórze,
– ogólny zły stan zdrowia i wyniszczenie organizmu,
– zakażenie ogólnoustrojowe,
– implanty metalowe (rozrusznik serca),
– uczulenie na lek.

Z jakimi lekami wykonujemy fonoforezę?

Dzięki fonoforezie lek wnika do organizmu poprzez skórę. Omija przewód pokarmowy, więc nie ma bariery w postaci błony śluzowej żołądka, dwunastnicy czy enzymów trawiennych. Zastosowany lek musi przewodzić fale ultradźwiękowe, dlatego lek znajduje się w środku sprzęgającym, jakim jest żel, maść lub krem. Najczęściej stosowane do zabiegu leki to:

– niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) np. meloksykam (Opokan), ketoprofen (np. Ketonal), diklofenak (Diclac), ibuprofen (Ibum) i inne, także dostępne w postaci żelu czy maści;
– leki zmiękczające i rozciągające blizny np. cepan, contratubex;
– leki na stłuczenia, zmniejszające krwiaki np. lioton 1000, heparyna.

Należy pamiętać !!!!

– aby nie stosować zabiegu bezpośrednio na rdzeń kręgowy okolicę serce, płuc i narządów rozrodczych,
– że po zabiegu mogą pojawić się bóle i zawroty głowy oraz uczucie senności,
– żeby przerwać terapię jeśli po zabiegu pojawią się lub zaostrzą dolegliwości bólowe.